Avrupa Birliği’nin COST (Bilim ve Teknolojide Avrupa İş Birliği) programı kapsamında desteklenen ENFiber Aksiyonu, gıda işleme atıklarını sürdürülebilir ve yüksek katma değerli diyet liflerine dönüştürmeye odaklanan uluslararası bir araştırma ve bilgi paylaşım ağı oluşturmaktadır.
Hibe Sahibi Kuruluş olarak ODTÜ tarafından koordine edilen ve Aksiyon Başkanlığını Prof. Dr. Mecit Halil Öztop’un yürüttüğü dört yıllık ENFiber Aksiyonu (CA24111), daha ilk yılında 62 ülkeden 644 araştırmacının yer aldığı geniş bir ağa ulaşmıştır. Ağ, 79 üyeden oluşan bir Yönetim Komitesi ve yedi tematik Çalışma Grubu etrafında yapılandırılmıştır. 2025–2026 dönemini kapsayan ilk hibe dönemi 147.496 avroluk bir bütçeyle desteklenirken, ikinci hibe dönemi için 210.000 avroluk ek bütçe onaylanmıştır.
ENFiber, kakao çekirdeği kabukları, elma posası, zeytin posası, domates posası ve mantar kalıntıları gibi gıda endüstrisindeki lif açısından zengin yan ürünleri belirlemekte ve sürdürülebilir yeşil ekstraksiyon teknolojileri kullanarak değerlendirmektedir. Elde edilen diyet lifleri; yapısal, fizikokimyasal, fonksiyonel ve biyoaktif özelliklerini inceleyen standartlaştırılmış protokoller aracılığıyla kapsamlı biçimde karakterize edilmektedir. Yüksek katma değerli bu bileşenlerin daha sonra hem gıda hem de tekstil sektörlerinde yenilikçi uygulamalarda kullanılması araştırılmaktadır.
ENFiber’ın temel amacı, yeterince değerlendirilmeyen gıda işleme yan akışlarını ticari olarak uygulanabilir ve sürdürülebilir lif bileşenlerine dönüştürmektir. Kaynak verimliliğini ve atıkların değerlendirilmesini destekleyen Aksiyon, Avrupa Birliği’nin Döngüsel Ekonomi Eylem Planı ve Avrupa Yeşil Mutabakatı hedeflerine katkıda bulunurken uluslararası iş birliğini güçlendirmekte, araştırmacı hareketliliğini desteklemekte ve yeni nesil bilim insanlarına sürdürülebilir lif alanındaki yenilikleri ileriye taşıyabilmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktadır.
ENFiber, Eylül 2025’te Brüksel’deki COST Association’da gerçekleştirilen resmi açılışından bu yana yönetişim yapısının oluşturulmasından somut bilimsel ve ağ oluşturma çıktılarına kısa sürede ilerlemiştir. Ağ genelinde gerçekleştirilen Fiber Kaynağı Anketi, gelecekteki araştırmalar için en umut verici gıda işleme yan akışlarını belirlemek ve haritalandırmak amacıyla 150’den fazla yanıt toplamıştır. Buna paralel olarak, Aksiyonun ilk Kısa Süreli Bilimsel Görev (STSM) çağrısına 33 başvuru alınmış ve bunların arasından 13 araştırmacı ağ kapsamında araştırma değişim ziyaretleri gerçekleştirmek üzere seçilmiştir. İletişimi ve topluluk oluşumunu desteklemek amacıyla ENFiber’ın resmi internet sitesi enfiber.eu ve LinkedIn sayfası linkedin.com/company/enfiber yayına alınmıştır.
Mayıs 2026’da ENFiber, Estonya Yaşam Bilimleri Üniversitesi ev sahipliğinde Estonya’nın Tartu kentinde ilk Uluslararası Konferansını düzenlemiştir. Etkinlik; araştırmacıları, sanayi temsilcilerini ve Aksiyon üyelerini yeşil ekstraksiyon teknolojileri, biyobazlı malzemeler ve sürdürülebilirlik konularında bilgi alışverişinde bulunmak üzere bir araya getirmiştir. ENFiber ağı çalışmalarını giderek artan bir ivmeyle sürdürmektedir.
Aksiyon ile bağlantılı ilk bilimsel yayın, siyah frenk üzümü posası ekstraktının fonksiyonel tekstil uygulamalarındaki biyoaktif potansiyeline odaklanarak Polysaccharides dergisinde yayımlanmıştır. ENFiber’ın ilk bülteni ise Temmuz 2026’da okuyucularla buluşmuştur.
Son olarak, Eylül 2026’da Slovenya’nın Ljubljana kentinde düzenlenecek ENFiber’ın ilk Eğitim Okulu Fiber101: Liflerin Temelleri için açılan çağrı, 38 ülkeden araştırmacılardan toplam 168 başvuru almıştır. Gösterilen yoğun ilgi sonucunda 23 katılımcıya tam finansmanlı kontenjan sağlanmış, 46 başvuru sahibi ise yedek listeye alınmıştır.